Ten artykuł to kompletny przewodnik po świecie niewyjaśnionych fenomenów. Znajdziesz tu listę 100 najbardziej znanych zjawisk paranormalnych podzieloną na 10 kategorii, ich definicje, historie, kontekst naukowy oraz osobne sekcje o nawiedzonych miejscach w Polsce i najsłynniejszych przypadkach na świecie.
Niezależnie od tego, czy jesteś sceptykiem, niedzielnym badaczem, czy osobą, która sama doświadczyła czegoś, czego rozum nie potrafi nazwać. Tutaj dowiesz się, jakie paranormalne zdarzenia wywołały najwięcej emocji w polsce oraz na świecie.
Czym są zjawiska paranormalne?
Zjawiska paranormalne to zdarzenia, których nie da się wyjaśnić w ramach obecnej wiedzy naukowej. Sama definicja obejmuje szeroki zakres dziedzin, wokół których toczą się gorące dyskusje na całym świecie. Terminologia obejmuje: zdolności psychiczne (telepatia, jasnowidzenie, telekineza), manifestacje duchowe (zjawy, nawiedzenia, opętania), doświadczenia śmierci klinicznej, kryptozoologię, fenomeny UFO oraz wszelkie anomalie, które wymykają się klasycznej fizyce, biologii i psychologii.
Słowo „paranormalne” pochodzi od łacińskiego para („obok, poza”) i normalis („zgodny z normą”). Dosłownie oznacza więc to, co stoi obok normy, nie wbrew niej, ale poza obszarem, który nauka potrafi obecnie opisać. Termin został spopularyzowany na początku XX wieku w kontekście rozwijającej się wówczas parapsychologii.
Jaka jest różnica między tym co paranormalne a nadprzyrodzone i niewyjaśnione?
W codziennym języku te pojęcia są używane zamiennie, ale precyzyjnie różnią się znaczeniem:
- Zjawiska paranormalne: fenomeny, które potencjalnie mogłyby zostać wyjaśnione naukowo, ale obecnie wymykają się metodzie badawczej (telepatia, OOBE, zjawiska poltergeist).
- Zjawiska nadprzyrodzone: wykraczają poza prawa natury i wymagają odniesienia do siły wyższej, ducha, bóstwa czy demona (cuda religijne, opętania, anioły).
- Niewyjaśnione zjawiska: szersza kategoria, obejmująca również anomalie, które kiedyś mogą znaleźć wyjaśnienie naukowe (zaginięcia, świetliste zjawiska atmosferyczne).
- Okultyzm: praktyki świadomego korzystania z sił niewidzialnych (magia, rytuały, spirytyzm), nie samo zjawisko, ale działanie z nim związane.
Badania nad zjawiskami paranormalnymi.
Pierwsze poważne, systematyczne badania nad fenomenami paranormalnymi rozpoczęły się w XIX wieku. W 1882 roku w Londynie powstało Society for Psychical Research czyli pierwsze stowarzyszenie naukowe poświęcone tej tematyce, którego członkami byli m.in. William James, Arthur Conan Doyle i Carl Jung.
W XX wieku amerykański botanik J.B. Rhine w laboratorium Duke University przeprowadził tysiące eksperymentów dotyczących percepcji pozazmysłowej (ESP), wprowadzając słynne karty Zenera. W latach 70. CIA i armia USA finansowały Projekt Stargate czyli tajny program badań nad zdalnym widzeniem, prowadzony m.in. przy współpracy z fizykami Russellem Targiem i Halem Puthoffem ze Stanford Research Institute.
Dziś badania nad zjawiskami paranormalnymi prowadzą placówki takie jak Institute of Noetic Sciences (założony przez astronautę Edgara Mitchella), Division of Perceptual Studies na University of Virginia czy Princeton Engineering Anomalies Research (PEAR), działający przez 28 lat na uniwersytecie Princeton.
Klasyfikacja zjawisk paranormalnych
Aby objąć całą różnorodność niewyjaśnionych fenomenów, badacze dzielą zjawiska paranormalne na kategorie. Klasyfikacja, którą stosuję w tym przewodniku, łączy podejście parapsychologiczne, demonologiczne i kulturowe pozwalając objąć całe spektrum, od mierzalnych anomalii po fenomeny religijne.
10 głównych kategorii zjawisk paranormalnych:
- Zdolności psychiczne — fenomeny związane z umysłem, percepcją pozazmysłową i wpływem świadomości na materię.
- Duchy, zjawy i nawiedzenia — przejawy obecności bytów bezcielesnych.
- Doświadczenia śmierci i stanów świadomości — wykraczanie poza zwykły stan czuwania.
- Reinkarnacja i podróże duszy — zjawiska sugerujące istnienie wielu wcieleń.
- Kryptozoologia — istoty, których oficjalna nauka nie uznaje.
- UFO i hipoteza pozaziemska — kontakty z istotami spoza Ziemi.
- Anomalie czasu, przestrzeni i miejsca — zaburzenia w strukturze rzeczywistości.
- Zjawiska mistyczne i religijne — cuda związane z wiarą.
- Klątwy i przedmioty przeklęte — energie zatrzymane w obiektach.
- Inne fenomeny i tajemnice — zjawiska wymykające się klasyfikacji.
Lista top 100 zjawisk paranormlanych została podzielona na 10 kategorii z 10 wydarzeniami o których mówi się na całym świecie. Lista będzie zawierać krótki opis i kontekst.
Lista 100 zjawisk paranormalnych
Zdolności psychiczne:
1. Telepatia (Bezpośrednie przekazywanie myśli, obrazów czy emocji między ludźmi bez słów, gestów czy jakichkolwiek zmysłów.) Najczęściej zgłaszana między bliźniętami jednojajowymi, długoletnimi partnerami i matkami z małymi dziećmi. W laboratoriach testowano to m.in. metodą Ganzfeld (osoba nadająca koncentruje się na obrazie lub filmie, a odbiorca w całkowitej sensorycznej deprywacji opisuje, co „widzi”). Niektóre serie eksperymentów z lat 70.–90. dały wyniki oddalające od uznania ich za czysty przypadek, ale społeczność naukowa nadal traktuje je jako kontrowersyjne i trudne do powtórzenia w ścisłych warunkach.
2. Jasnowidzenie (Zdolność widzenia wydarzeń, miejsc lub osób na odległość, bez użycia oczu.) Najsłynniejszy program badawczy to Projekt Stargate CIA z lat 70. i 80., w którym m.in. Ingo Swann i Pat Price opisywali tajne instalacje radzieckie z zaskakującą trafnością, czasem podawali nawet numery seryjne sprzętu. Metoda polegała na podaniu współrzędnych lub kodu i „obejrzeniu” celu mentalnie. Program zamknięto w 1995 r., ale dokumenty deklasowane pokazują, że wojskowi traktowali to poważnie przez ponad 20 lat.
3. Prekognicja (Przewidywanie przyszłości) najczęściej przez prorocze sny, nagłe przeczucia lub wyraźne wizje. Ludzie od wieków zgłaszają takie doświadczenia np. przed katastrofami (Titanic, 11 września). W badaniach laboratoryjnych proszono osoby o zgadywanie, która z czterech możliwości pojawi się za chwilę na ekranie, niektóre metaanalizy pokazywały słaby, ale statystycznie istotny efekt ponad losowość, choć mechanizm pozostaje całkowicie nieznany.
4. Telekineza / psychokineza (Wpływanie umysłem na materię.) Najbardziej medialny przypadek to Uri Geller i jego zginanie łyżek w latach 70. (do dziś spór, czy trik, czy prawdziwa zdolność). Bardziej subtelnie badano to w laboratorium PEAR (Princeton) gdzie ludzie próbowali wpływać myślą na generatory liczb losowych. Efekty były małe, ale powtarzalne przez dekady, choć znów mocno krytykowane za metodykę.
5. Psychometria („Czytanie” historii przedmiotu przez dotyk.) Detektyw paranormalny Gerard Croiset z Holandii przez lata pomagał policji w poszukiwaniach zaginionych. Trzymał w ręku rzecz ofiary lub zdjęcie i opisywał szczegóły, które czasem pasowały. Sukcesy były mieszane, ale na tyle przekonujące, że holenderska policja korzystała z niego regularnie.
6. Radiestezja (Wykrywanie wody, rud, kabli czy stref geopatycznych za pomocą różdżki lub wahadełka.) Praktykowane od starożytności po dziś, niektóre firmy geologiczne nadal dyskretnie używają tej metody jako uzupełnienie. Operator trzyma narzędzie, które podobno reaguje na „pola” lub podświadome sygnały ciała.
7. Retrokognicja (Widzenie przeszłości, której nie da się znać normalnie.) Najsłynniejszy przypadek to incydent w Wersalu 1901 roku gdzie dwie angielskie nauczycielki Charlotte Moberly i Eleanor Jourdain spacerowały po ogrodach Petit Trianon i nagle znalazły się w scenie z czasów Marii Antoniny: ludzie w strojach z XVIII w., inne drzewa, inne budynki. Opisały to szczegółowo w książce „An Adventure”. Do dziś nie ma pewnego wyjaśnienia czy była to halucynacja zbiorowa, złudzenie czy prawdziwy „czasowy wyciek”.
8. Biolokacja (Znajdowanie zaginionych osób lub rzeczy za pomocą mapy i wahadełka.) To rozwinięcie radiestezji czyli operator „skanuje” mapę i pyta wahadełkiem o lokalizację. Używana zarówno przez amatorów, jak i niektórych służby ratunkowe w sytuacjach, gdy klasyczne metody zawodzą.
9. Czytanie aury (Widzenie kolorowych pól energetycznych wokół ludzi, zwierząt i roślin, które rzekomo odzwierciedlają stan zdrowia, emocje i poziom energii.) Niektórzy twierdzą, że widzą je naturalnie, inni rozwijają tę zdolność. Technicznie próbuje się to uchwycić fotografią Kirlianowską (wyładowania elektryczne wokół obiektu w polu wysokiego napięcia).
10. Apportacja (Spontaniczne materializowanie się przedmiotów z „niczego”) najczęściej podczas seansów spirytystycznych. Najmocniejsze przypadki notowano u islandzkiego medium Indridiego Indridasona na początku XX wieku w kontrolowanych warunkach pojawiały się kwiaty, kamienie, a nawet żywe stworzenia. Fenomen ekstremalnie rzadki i kontrowersyjny, bo najłatwiej go sfingować.
Duchy, zjawy i nawiedzenia
11. Zjawy (Wizualne manifestacje zmarłych osób) od pełnowymiarowych postaci po częściowe sylwetki. Pojawiają się najczęściej w miejscach związanych z osobą za życia lub z momentem jej śmierci.
12. Poltergeist (Niemiecki termin oznaczający „hałaśliwego ducha”.) Polega na samoczynnym poruszaniu się przedmiotów, stukotach, otwieraniu drzwi, wybuchach żarówek. Współczesna parapsychologia wiąże poltergeisty z RSPK — Recurrent Spontaneous Psychokinesis, czyli z energią młodych osób w stanie stresu.
13. Residual haunting (echo emocjonalne) „Nagrania” wydarzeń z przeszłości odtwarzane w danym miejscu — duch nie jest świadomą istotą, lecz zapisanym w przestrzeni emocjonalnym wspomnieniem. Hipoteza taśmy kamiennej (Stone Tape Theory) sugeruje, że minerały rejestrują zdarzenia o silnym ładunku emocjonalnym.
14. Intelligent haunting (świadome nawiedzenie) Duchy reagujące na obecność żywych, odpowiadające na pytania, manifestujące się celowo, wchodzące w interakcję. Najbardziej trudny do wyjaśnienia typ aktywności paranormalnej.
15. Doppelgänger Spotkanie własnego sobowtóra. Uznawane w wielu kulturach za zwiastun śmierci. Historyczne relacje obejmują m.in. Goethego, Lincolna i Maupassanta. Współczesna neurologia tłumaczy część przypadków zaburzeniami płata skroniowego.
16. Biała Dama Archetyp zjawy kobiecej w bieli, pojawiającej się w zamkach, drogach, lasach. Każdy europejski kraj ma swoje Białe Damy. W Polsce m.in. zamek w Niedzicy i zamek w Częstochowie.
17. Ektoplazma Substancja rzekomo wydobywająca się z ciała medium podczas seansów spirytystycznych. Wykorzystywana przez duchy do materializacji. W XIX i wczesnym XX wieku fotografowana setki razy, choć większość przypadków okazała się oszustwem.
18. EVP (Electronic Voice Phenomena) Głosy, których nie słychać podczas nagrywania, ale pojawiają się przy odsłuchu. Prekursorem badań był łotewski psycholog Konstantīns Raudive w latach 60.
19. Cold spots (zimne punkty) Lokalne, nagłe spadki temperatury bez fizycznej przyczyny. Często raportowane jako oznaka obecności ducha. Fenomen towarzyszy wielu klasycznym nawiedzeniom.
20. Orby (kule światła) Jasne, koliste anomalie pojawiające się na fotografiach z miejsc rzekomo nawiedzonych. Większość to refleks światła na pyłku lub kropli wody, ale część przypadków wymyka się prostym wyjaśnieniom.
Doświadczenia śmierci i stanów świadomości
21. NDE (śmierć kliniczna) Doświadczenia bliskiej śmierci raportowane przez osoby reanimowane tuneli światła, spotkań ze zmarłymi bliskimi, przeglądu życia, uczucia miłości i powrotu. Badania Raymonda Moody’ego, Pima van Lommela i Bruce’a Greysona z University of Virginia obejmują tysiące udokumentowanych przypadków.
22. OBE / OOBE (doświadczenie poza ciałem) Wrażenie opuszczenia ciała fizycznego i obserwowania świata z innej perspektywy. Najbardziej znanym badaczem był Robert Monroe, który stworzył Monroe Institute i opracował techniki Hemi-Sync oraz słynne stany Fokus, w tym Fokus 12 (rozszerzona świadomość) i Fokus 21 (granica między światami).
23. Świadome śnienie (lucid dreaming) Stan, w którym śniący zdaje sobie sprawę, że śni, i może świadomie wpływać na sen. Z paranormalnego punktu widzenia świadome sny otwierają drzwi do innych wymiarów rzeczywistości co praktykują m.in. tybetańscy mistycy w jodze snu.
24. Sny prorocze Sny zapowiadające realne wydarzenia od osobistych po globalne katastrofy. Najsłynniejsze są sny Abrahama Lincolna o własnym pogrzebie i sen Marka Twaina o śmierci brata.
25. Déjà vu Uczucie, że obecna chwila już się wydarzyła pomimo niemożliwości jej wcześniejszego doświadczenia. Część teorii wyjaśnia déjà vu krótkim zwarciem w hipokampie, ale ezoteryka łączy je z pamięcią z innych wcieleń lub linii czasowych.
26. Jamais vu Przeciwieństwo déjà vu — nagłe poczucie, że doskonale znana sytuacja, miejsce lub osoba są zupełnie obce. Krótka erozja zwykłego kontaktu z rzeczywistością.
27. Paraliż senny Stan między snem a jawą, w którym świadomość się obudziła, ale ciało jest zablokowane. Często towarzyszą mu halucynacje w formie postacie obok łóżka, ciężar na klatce, szept. W kulturach świata zjawisko nazywane „mary”, „nocnej zmory”, „starej wiedźmy”.
28. Hipnagogia Stan przejściowy między czuwaniem a snem często towarzyszą mu wizje, błyski światła, twarze, dźwięki. Bywa interpretowany jako moment zwiększonej wrażliwości na bodźce subtelne.
29. Doświadczenia szczytowe (peak experiences) Termin Abrahama Maslowa — chwile rozszerzonej świadomości, jedności z wszechświatem, mistycznej radości. Dla niektórych są to spontaniczne zjawiska, dla innych celowo wywoływane przez medytację, modlitwę lub praktyki duchowe.
30 Stany Fokus 10–27 (Robert Monroe) Klasyfikacja stanów świadomości opracowana w Monroe Institute. Fokus 10 to stan „ciało śpi — umysł czuwa”, Fokus 12 to rozszerzona świadomość, Fokus 21 to granica między światami, Fokus 27 to „park odpoczynku” dusz po śmierci.
Reinkarnacja i podróże duszy
31. Wspomnienia z poprzednich wcieleń -Spontaniczne lub indukowane wspomnienia osób, miejsc i zdarzeń z czasów, których osoba nie mogła znać. Najobszerniejsze badania prowadził dr Ian Stevenson z University of Virginia udokumentował on ponad 2500 przypadków, głównie u dzieci.
32. Regresja hipnotyczna – Technika cofania świadomości przez hipnozę do wcześniejszych okresów życia, narodzin, a nawet poprzednich wcieleń. Brian Weiss w „Wiele wcieleń, wielu mistrzów” opisał słynny przypadek pacjentki Catherine.
33. Znamiona z poprzednich żyć -Blizny, znamiona na ciele lub deformacje, które według badań Stevensona odpowiadają śladom po obrażeniach z poprzedniego wcielenia np. po ranach od kuli.
34. Bliźniacze dusze (twin flames) -Koncepcja jednej duszy podzielonej na dwie połowy, która rodzi się w dwóch ciałach, by się ostatecznie odnaleźć. Pojęcie pojawia się w mistyce platońskiej, kabalistycznej i współczesnym new age.
35. Walk-ins (zmiana duszy) -Hipoteza zamiany dusz w jednym ciele zazwyczaj w wyniku traumy, śpiączki lub kryzysu duchowego. Stara dusza odchodzi, nowa „wchodzi” do żyjącego ciała, kontynuując życie.
36. Wybór rodziców przed wcieleniem I-dea, że dusza świadomie wybiera rodziców, miejsce i czas urodzenia, by zrealizować plan duchowy. Rozwijana m.in. przez Michaela Newtona w pracach o „życiu między życiami”.
37. Life review (przegląd życia) -Zjawisko towarzyszące doświadczeniom śmierci klinicznej czyli odtworzenie całego życia w sekundach, często z perspektywy wszystkich osób, na które się wpłynęło.
38. Kroniki akaszy – Kosmiczna baza danych zawierająca zapis wszystkich myśli, słów i czynów wszystkich istot. Pojęcie pochodzi z teozofii Heleny Bławatskiej i hinduizmu. Edgar Cayce, „śpiący prorok”, twierdził, że właśnie tam czerpał swoje informacje.
39. Połączenia karmiczne – Dusze, które wracają w kolejnych wcieleniach, by dokończyć rachunki między innymi przyjacielskie, miłosne lub konfliktowe. Karma jako nauka, którą trzeba odrobić, zanim dusza pójdzie dalej.
40. Ksenoglosja – Spontaniczne mówienie nieznanymi sobie językami. Najczęściej archaicznymi lub wymarłymi. Najbardziej spektakularny przypadek zbadał Stevenson, kobieta po regresji mówiła płynnie szwedzkim z XVII wieku.
Kryptozoologia
41. Wielka stopa – Wielka, owłosiona istota humanoidalna z lasów Ameryki Północnej. Najsłynniejszy materiał to tzw. film Patterson-Gimlin z 1967 roku, do dziś wzbudzający spory ekspertów filmoznawców i antropologów.
42. Yeti Himalajski odpowiednik Bigfoota „obrzydliwy człowiek śniegu”. Od stuleci obecny w folklorze nepalskim i tybetańskim, w XX wieku celowo poszukiwany przez liczne ekspedycje, w tym sir Edmunda Hillary’ego.
43. Potwór z Loch Ness Wielkie stworzenie zamieszkujące szkockie jezioro Loch Ness. Pierwsze wzmianki sięgają VI wieku (św. Kolumban), słynne „chirurgiczne zdjęcie” z 1934 roku okazało się mistyfikacją, ale relacje świadków trwają do dziś.
44. Chupacabra „Kozojad” stworzenie atakujące zwierzęta hodowlane, wysysające z nich krew. Pierwsze przypadki zgłaszano w Portoryko w 1995 roku, potem w całej Ameryce Łacińskiej.
45. Mothman Człowiek-ćma o świecących czerwonych oczach, widziany w Point Pleasant w Wirginii Zachodniej w latach 1966-67. Pojawienia poprzedziły katastrofalne zawalenie się mostu Silver Bridge.
46. Jersey Devil Skrzydlate stworzenie z lasów New Jersey, znane z folkloru od XVIII wieku. Według legendy to przeklęte trzynaste dziecko Mother Leeds.
47. Wendigo Demon lasów z mitologii Algonkinów wciela się w ludzi, którzy popełnili kanibalizm. W psychiatrii istnieje nawet termin „Wendigo psychosis”.Rozważa się, czy mogły być relacjami o przetrwałych dinozaurach lub archetypicznymi wspomnieniami z wczesnej ewolucji człowieka.
48. Strzyga (polski folklor) Demoniczna istota z polskiej mitologii. Kobieta zmarła z dwiema duszami, która wstaje z grobu i atakuje żywych. Spotyka się ją w wierzeniach Karpat i Podkarpacia.
49. Czarne psy widmowe (Black Shuck) Wielkie, czarne psy o świecących oczach pojawiające się na drogach Wielkiej Brytanii. Zwiastują śmierć. Najbardziej znana relacja z Bungay z 1577 roku, gdzie pies miał zabić ludzi w kościele.
50. Smoki w relacjach historycznych Wzmianki o smokach pojawiają się w kronikach kultur z całego świata od Smoka Wawelskiego po smoki chińskie. Część kryptozoologów rozważa, czy mogły być relacjami o przetrwałych dinozaurach lub archetypicznymi wspomnieniami z wczesnej ewolucji człowieka.
UFO i hipoteza pozaziemska
51. Porwania przez UFO Tysiące osób na świecie zgłosiło bycie zabieranym na pokład statków pozaziemskich, gdzie poddawane były „badaniom”. Klasycznym przypadkiem są Betty i Barney Hill (1961, USA) oni jako pierwsi opisali porwania.
52. Kręgi w zbożu (crop circles) Geometryczne wzory pojawiające się nocą na polach zbóż. Najbardziej skomplikowane mają precyzję matematyczną wykraczającą poza możliwości człowieka działającego z kółkiem i deską. Centrum zjawiska to południowa Anglia, okolice Avebury i Stonehenge.
53. Roswell (1947) Najsłynniejszy przypadek rzekomego rozbicia statku UFO w Roswell w Nowym Meksyku farmerzy znaleźli szczątki, które wojsko najpierw nazwało „latającym dyskiem”, a potem balonem meteorologicznym (później projektem Mogul).
54. Men in Black Tajemniczy mężczyźni w czarnych garniturach, którzy odwiedzają świadków UFO i zastraszają ich, by milczeli. Klasycznym opisem są książki Johna Keela.
55. Missing time (zaginiony czas) Zjawisko luk pamięciowych po kontaktach z UFO, osoby budzą się kilka godzin później, nie pamiętając, co się działo. Często odkrywają potem porwanie pod hipnozą.
56. Hybrydy ludzko-obce Hipoteza, że istoty pozaziemskie prowadzą program tworzenia hybryd ludzko-obcych poprzez porwania kobiet i mężczyzn. Rozwijana m.in. przez Davida Jacobsa.
57. Kontaktowcy Osoby twierdzące, że są w stałym, świadomym kontakcie z istotami pozaziemskimi. Nie poprzez porwania, ale dialog telepatyczny lub fizyczne spotkania. Klasyczne przypadki to George Adamski i Billy Meier.
58. Tic-Tac UFO (US Navy) W 2017 roku amerykańska marynarka wojenna oficjalnie potwierdziła nagrania z 2004 roku. Biały, owalny obiekt o kształcie cukierka tic-tac wykonujący manewry niemożliwe dla znanej technologii.
59. Projekt Blue Book Oficjalny program badań UFO prowadzony przez US Air Force w latach 1952-1969. Z 12 618 badanych przypadków 701 pozostało niewyjaśnionych.
60. Emilcin (Polska, 1978) Najsłynniejsze polskie spotkanie UFO. 10 maja 1978 roku rolnik Jan Wolski został zabrany na pokład jajowatego pojazdu przez „zielonych ludzików”. Sprawa do dziś nie została obalona — w miejscu zdarzenia stoi pamiątkowy obelisk.
Anomalie czasu, przestrzeni i miejsca
61. Punkty mocy / vortexy Miejsca o szczególnej koncentracji energii subtelnej. Często związane z geometrią sakralną, prehistorycznymi konstrukcjami lub liniami Ley. Klasyczne lokalizacje: Sedona, Glastonbury, Stonehenge, Wielka Piramida.
62. Trójkąt Bermudzki Obszar Atlantyku między Florydą, Bermudami i Portoryko, gdzie miało zniknąć ponad 50 statków i 20 samolotów. Najsłynniejsza zaginiona to eskadra Flight 19 (1945).
63. Lewitacja Unoszenie się ciała wbrew grawitacji. Opisywane w tradycjach jogi indyjskiej, u świętych chrześcijańskich (św. Józef z Kupertynu) i w spirytyzmie XIX wieku (Daniel Dunglas Home).
64. Teleportacja Natychmiastowe przemieszczanie się osoby lub przedmiotu z miejsca na miejsce. Klasyczny przypadek to Gil Pérez czyli żołnierz hiszpański, który w 1593 roku miał teleportować się z Manili do Meksyku.
65. Przeskoki czasu (Time slip) Krótkotrwałe przesunięcie świadka w przeszłość lub przyszłość. Klasyczny przypadek, przygoda dwóch nauczycielek Charlotte Moberly i Eleanor Jourdain w Wersalu w 1901, opisana w książce „An Adventure”.
66. Anomalne miejsca grawitacyjne „Tajemnicze wzgórza”, gdzie woda zdaje się płynąć pod górę, samochody toczą się pod prądem, a kompas wariuje. Większość to złudzenia perspektywy, ale niektóre fenomeny pozostają niewyjaśnione (Hessdalen, Norwegia).
67. Glitche w matrixie Sytuacje, w których rzeczywistość zachowuje się jak wadliwie działające oprogramowanie np. poprzez powtarzające się postacie, błędy ciągłości, miejsca pojawiające się i znikające. Pojęcie spopularyzowane przez teorię symulacji.
68. Mandela Effect Zbiorowe fałszywe wspomnienia. Całe grupy ludzi pamiętają zdarzenia inaczej niż wynika to z dokumentów. Klasyczne przykłady: śmierć Nelsona Mandeli w więzieniu, „Luke, I am your father” zamiast prawdziwego cytatu, Berenstain vs Berenstein Bears.
69. Zaginięcia w parkach narodowych (Missing 411) Seria niewyjaśnionych zaginięć w amerykańskich parkach narodowych, badana przez byłego policjanta Davida Paulidesa. Cechą wspólną są dziwne okoliczności: znikają po cichu, czasem znajdowani są w niemożliwych miejscach lub bez butów.
70. Linie Ley Hipotetyczna sieć linii energetycznych pokrywająca Ziemię — łącząca święte miejsca, kościoły, kurhany, kręgi kamieni. Pojęcie wprowadził w 1921 roku angielski archeolog amator Alfred Watkins.
Zjawiska mistyczne i religijne
71. Stygmaty Spontaniczne pojawienie się ran odpowiadających ranom Chrystusa — na dłoniach, stopach, boku, głowie. Klasyczne przypadki to św. Franciszek z Asyżu i ojciec Pio z Pietrelciny.
72. Krwawiące figury i obrazy Cudowne wycieki krwi, łez lub oleju z posągów i obrazów religijnych. Najsłynniejsze przypadki to Madonna z Civitavecchii (1995) i Matka Boża z Akity (Japonia, 1973).
73. Opętania Stan, w którym świadomość obca przejmuje kontrolę nad człowiekiem. W tradycji chrześcijańskiej demoniczna, w innych kulturach duchowa lub przodków. Najgłośniejsze przypadki to Anna Ecklund (USA, lata 20.) i Anneliese Michel (Niemcy, 1976).
74. Egzorcyzmy Rytualne usuwanie istot opętujących. W Kościele katolickim wymagają zgody biskupa i przeprowadzane są zgodnie z Rytuałem Rzymskim z 1614 roku (zaktualizowanym w 1999).
75. Objawienia maryjne Wizje Matki Bożej raportowane w wielu miejscach na świecie. Te uznane oficjalnie przez Kościół to m.in. Lourdes (1858), Fatima (1917), Guadalupe (1531). W Polsce — Gietrzwałd (1877).
76. Lewitacja świętych Fenomen unoszenia się świętych w stanie ekstazy mistycznej. Najbardziej spektakularnym przypadkiem jest XVII-wieczny św. Józef z Kupertynu, którego lewitacje obserwowały setki świadków, w tym papież Urban VIII.
77. Bilokacja Bycie świadomie obecnym w dwóch miejscach jednocześnie. Klasyczne przypadki to ojciec Pio, św. Antoni Padewski, św. Marcin de Porres.
78. Inedia (życie bez jedzenia) Zdolność życia bez pożywienia i wody przez tygodnie, miesiące lub lata. Najbardziej zbadane przypadki to Therese Neumann (Niemcy, XX wiek) i hinduski święty Prahlad Jani.
79. Niezniszczalność ciał świętych Zjawisko zachowania ciał świętych po śmierci w nienaruszonym stanie, bez sztucznych zabiegów. Św. Bernadetta z Lourdes, św. Katarzyna Bolońska a ich ciała są obiektami pielgrzymek.
80. Cuda eucharystyczne Przypadki, w których komunikanty miały zamienić się w fizyczną tkankę. Najnowsze przebadane to Buenos Aires (1996) i Sokółka (Polska, 2008) — analizy laboratoryjne wykazały tkankę mięśnia sercowego w stanie agonii.
Klątwy i przedmioty przeklęte
81. Klątwa Tutanchamona Po otwarciu grobowca przez Howarda Cartera w 1922 roku w niejasnych okolicznościach zmarło kilkanaście osób związanych z ekspedycją, w tym Lord Carnarvon, główny sponsor.
82. Diament Hope Wielki niebieski diament uważany za przeklęty. Niósł śmierć, ruina i tragedia ścigają jego właścicieli od XVII wieku. Dziś bezpiecznie spoczywa w Smithsonian Institution.
83. Lalka Annabelle Lalka szmaciana z lat 70., wokół której wybuchały zjawiska paranormalne. Po interwencji demonologów Eda i Lorraine Warrenów trafiła do szklanej gabloty w ich Muzeum Okultyzmu.
84. Lalka Robert Stuletnia lalka z Key West na Florydzie, wokół której od dzieciństwa właściciela zachodziły niewytłumaczalne zjawiska. Dziś w muzeum East Martello odwiedzający piszą do niej listy z prośbą o przeprosiny.
85. Dybbuk Box Drewniana szafka winna sprzedana w 2001 roku na eBayu. Nowi właściciele zgłaszali koszmary, choroby, dziwne zjawiska. Inspirowała film „The Possession” z 2012 roku.
86. Klątwa rodu Kennedych Seria tragedii w jednej z najpotężniejszych amerykańskich rodzin a mianowicie śmierć trzech braci, katastrofy lotnicze, samobójstwa. Przypisywana m.in. zemście za udział w atakach mafijnych lub karmie politycznej.
87. Przeklęte miejsca i domy Lokalizacje, w których kolejni mieszkańcy doświadczają tragedii. Najsłynniejsze to dom w Amityville (Long Island), Winchester Mystery House, Conjuring House w Rhode Island.
88. Urok / złe oko Najbardziej rozpowszechniona forma magii ludowej czyli zaszkodzenie komuś poprzez negatywne spojrzenie, zazdrość, świadome lub nie. Obecne w niemal każdej kulturze świata, z licznymi amuletami ochronnymi (nazar, chamsa, kornicello).
89. Klątwy rodzinne (transgeneracyjne) Wzorce nieszczęść powtarzające się w kolejnych pokoleniach w formie choroby, samobójstwa, niepowodzenia. Współczesna psychologia bada to jako traumę transgeneracyjną, ezoteryka mówi o klątwach przodków.
90. Przedmioty z energią („haunted objects”) Antyki, biżuteria, meble, którym przypisuje się przeniesioną energię poprzedniego właściciela czasem korzystną, czasem destrukcyjną. Na tej zasadzie działa również psychometria.
Inne fenomeny i tajemnice
91. Spontaniczne samozapalenie człowieka (SHC) Niewyjaśnione przypadki, w których ciało zamienia się w popiół, podczas gdy otoczenie pozostaje nietknięte. Najbardziej znany przypadek Mary Reeser (1951, Floryda).
92. Tulpy (myślokształty) W tradycji tybetańskiej to istoty stworzone siłą koncentracji umysłu, zdolne do samodzielnego istnienia. Alexandra David-Néel opisała własne doświadczenie wytworzenia tulpa-mnicha, który zaczął wymykać się jej kontroli.
93. Shadow people (cieniści ludzie) Postacie pojawiające się jako gęste, czarne sylwetki, najczęściej kątem oka, w półmroku. Często towarzyszą im uczucie niepokoju, ucisk w klatce piersiowej, paraliż senny.
94. Gangstalking Zjawisko zorganizowanego prześladowania pojedynczych osób przez grupy „operatorów” wykorzystujące synchronizowane zachowania, bodźce dźwiękowe, manipulację otoczeniem. Sceptycy uznają je za objaw paranoi, ofiary za realne, technologiczne nękanie.
95. Slender Man Internetowa postać stworzona w 2009 roku czyli wysoki, chudy mężczyzna bez twarzy w garniturze. Z czasem niektórzy zaczęli twierdzić, że istnieje naprawdę. Ciekawy przypadek samospełniającego się tulpa zbiorowej wyobraźni.
96. Synchroniczność Pojęcie wprowadzone przez Carla Junga. Sensowne zbiegi okoliczności bez przyczynowego związku, zewnętrzne zdarzenia odzwierciedlające stany wewnętrzne. Klasyczny przykład to pacjentka opowiadająca o złotym żuku, gdy do okna gabinetu Junga zapukał chrząszcz.
97. Tajemnica Mary Celeste W 1872 roku amerykański bryg odnaleziono dryfujący po Atlantyku bez załogi, ze wszystkimi rzeczami osobistymi, jedzeniem, ładunkiem. 10 osób zniknęło bez śladu. Sprawa do dziś nie została wyjaśniona.
98.Latający Holender Legenda nieumarłego okrętu skazanego na wieczne pływanie. Widywany przez marynarzy jako zwiastun nieszczęścia. Mimo legendarnego charakteru, raporty floty brytyjskiej XIX wieku o widzeniach Latającego Holendra są dokumentami marynarki.
99. Sygnał Wow! 15 sierpnia 1977 roku radioteleskop w Big Ear odebrał silny, 72-sekundowy sygnał o cechach pasujących do hipotetycznej transmisji pozaziemskiej. Mimo dziesiątek prób, sygnał nigdy się nie powtórzył. Astronom Jerry Ehman zakreślił go i napisał na wydruku: „Wow!”.
100. Manuskrypt Wojnicza Średniowieczna księga z XV wieku napisana nieznanym alfabetem, zawierająca ilustracje nieistniejących roślin, znaków zodiaku i nagich kobiet w dziwnych basenach. Mimo wieloletnich prób, kod nie został złamany. Jeden z największych nierozwiązanych szyfrów w historii.
Świat zjawisk paranormalnych jest większy niż może się to wydawać. Zdecydowanie nie mieści się w stu punktach ale ta lista pokazuje skalę, różnorodność i głębię niewyjaśnionych fenomenów, z którymi ludzkość zmaga się od tysiącleci. Niezależnie od tego, czy widzisz w nich przebłyski głębszej rzeczywistości, czy artefakty ludzkiej psychiki, jedno jest pewne: granice ludzkiego doświadczenia są o wiele szersze niż to, co potrafi opisać klasyczna nauka.